Czy to jest trądzik?

Na Twojej twarzy pojawiły się krosty, więc jesteś pewien że dopadł Cię trądzik? Zanim zaopatrzysz się w drogerii lub aptece w „cudowne” środki przeciw pryszczom, upewnij się że to na pewno ta choroba. Być może potrzebujesz zupełnie innego leczenia, a tego typu kosmetyki mogą nawet zaostrzyć zmiany skórne.

Zmiany skórne w trądziku

Trądzik pospolity dotyka wielu młodych ludzi w okresie dojrzewania. Aby móc go odróżnić od innych chorób, należy poznać najbardziej charakterystyczne dla niego cechy. Ponieważ jest wynikiem nadmiernego wytwarzania łoju przez gruczoły skórne, umiejscawia się na twarzy, plecach i klatce piersiowej, czyli w tak zwanych okolicach łojotokowych. Zmiany skórne występujące w tych miejscach mogą być różnorodne, w zależności od stopnia nasilenia i odmian trądziku:

• zaskórniki – to podstawowy typ wykwitów, mogą być zamknięte (drobne, białe, w części środkowej najczęściej znajduje się otworek, najlepiej widoczne przy naciągnięciu skóry) i/lub otwarte (ciemno zabarwione na szczycie, z otworem w części środkowej przez który wydostaje się na zewnątrz łój i obumarłe komórki naskórka)
• grudki – to okrągłe twarde uwypuklające się ze skóry zmiany, zazwyczaj czerwone
• krosty – popularnie znane jako „pryszcze”, to wykwity zawierające w swoim wnętrzu ropę
• torbiele ropne – są następstwem stanu zapalnego i ucisku, to przestrzeń w skórze wypełniona ropą, po wygojeniu mogą pozostawić blizny.

W najczęstszej odmianie – trądziku młodzieńczym zmiany występują głównie na twarzy i plecach, a wśród nich przeważają zaskórniki i grudki.

Istotne jest odróżnienie zwykłego trądziku, którego przyczyną jest nadmierne wytwarzane łoju, od zmian spowodowanych innymi czynnikami (trądzik wywołany). Przyczyną wykwitów skórnych może być chlor, oleje lub dziegcie (trądzik zawodowy), leki takie jak steroidy, witamina B12, jod, barbiturany (trądzik polekowy) oraz kosmetyki – pudry, róże (trądzik kosmetyczny).

Zapalenie mieszków włosowych

Chorobą chyba najczęściej myloną z trądzikiem jest zapalenie mieszków włosowych (mieszek włosowy to miejsce z którego wyrasta włos, do niego wydzielany jest łój wyprodukowany przez gruczoły skórne). Jest ono spowodowane zakażeniem bakteryjnym, najczęściej gronkowcowym. Objawia się występowaniem pęcherzyków wypełnionych białym płynem – ropą, otoczonych przez zaczerwienioną skórę (tak zwane „pryszcze”). Często są przebite włosem. Mogą się pojawić właściwie w każdej owłosionej okolicy ciała – na twarzy, tułowiu lub kończynach. Zapalenie mieszków włosowych od trądziku różni się brakiem zaskórników, pojawianiem się w różnych lokalizacjach a nie tylko w okolicach łojotokowych oraz krótszym czasem trwania. W leczeniu stosuje się aerozole zawierające antybiotyki, rzadko antybiotykoterapię doustną (w zmianach rozległych).

Trądzik różowaty

Innym schorzeniem mogącym imitować trądzik jest rosacea (trądzik różowaty). To uciążliwa, przewlekła chorobą skóry dotycząca wyłącznie twarzy. Objawia się występowaniem rumieni, grudek i krost w jej środkowej części, czyli na czole nosie i policzkach. Charakterystyczne jest łatwe czerwienienie się, pojawiające się pod wpływem emocji, wiatru czy zmian temperatury, czego przyczyną są zaburzenia w funkcjonowaniu drobnych naczyń (zaburzenia naczynioruchowe). Najbardziej zaawansowaną, choć bardzo rzadką, końcową postacią choroby może być rhinophyma - guzowate zmiany w obrębie nosa. Tę chorobę od pospolitego trądziku odróżnia dojrzalszy wiek zachorowania (zwykle > 40 lat), umiejscowienie wyłącznie na twarzy, brak zaskórników i przewaga objawów naczynioruchowych. Za to leczenie jest bardzo podobne do stosowanego w przypadku zwykłego trądziku.

Liszajec zakaźny i opryszczka

U młodych osób zmiany w obrębie twarzy mogą się pojawić również w przebiegu liszajca zakaźnego. Jest to zakażenie bakteryjne wywoływane przez gronkowce i paciorkowce. Objawia się występowaniem ropnych pęcherzy, które bardzo szybko pękają a następnie przysychają. W rezultacie dominującym wykwitem są strupy o barwie miodowożółtej. Najczęściej umiejscowione są na twarzy, głównie w okolicy ust i nosa oraz w otoczeniu paznokci. W leczeniu stosuje się maści i aerozole z antybiotykami. Jeżeli to nie pomaga lub zmiany są bardzo nasilone podaje się doustnie penicyliny.

Trudności w odróżnieniu od trądziku może sprawiać zakażenie wirusem opryszczki. W jego przebiegu obserwuje się występowanie na zaczerwienionej skórze drobnych (kilkumilimetrowych) pęcherzyków wypełnionych najpierw przejrzystym, później ropnym płynem. Po kilku dniach pokrywają się strupami. Na twarzy zmiany pojawiają się przede wszystkim w otoczeniu ust, na wargach oraz na błonie śluzowej w środku jamy ustnej. Charakterystyczne jest umiejscawianie się wykwitów na granicy skóry i błon śluzowych. W rzadkich przypadkach pęcherzyki lub grudki mogą być obecne na rogówce, palcach lub uszach. Na około 2-3 dni przed pojawieniem się zmian często doskwiera uczucie pieczenia i lekka bolesność skóry.

Czyraki a trądzik

Bardzo ważne jest, aby nie zaniedbać lub nie leczyć samemu czyraka i czyraczności. Są one wynikiem zapalenia okołomieszkowego wywołanego zakażeniem gronkowcowym. Czyrak najpierw wygląda jak sinoczerwony drobny guzek. Jest zazwyczaj silnie bolesny. Po 4-6 dniach przyjmuje postać krosty przebitej włosem, którą wypełniają tkanki martwicze. Po jakimś czasie odpada, często pozostawiając po sobie bliznę. Czyraczność to stan, w którym u jednej osoby występują liczne czyraki w różnych okresach rozwoju. Obserwuje się ją u pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe, powodujące ogólne obniżenie odporności, takie jak cukrzyca czy niewydolność nerek. Czyraki mogą powstawać w każdej owłosionej okolicy ciała (tak jak zapalenie mieszków włosowych). Lokalizacja w obrębie środkowej części twarzy może być bardzo niebezpieczna, dlatego nie wolno ich bagatelizować.

Pomimo że trądzik to częsta i stosunkowo niegroźna choroba, zanim zaczniemy leczyć się sami warto zasięgnąć porady specjalisty (dermatologa lub lekarza rodzinnego). Być może przyczyną dolegliwości jest inne schorzenie, które wymaga zupełnie innej terapii. Jeżeli to jednak trądzik, lekarz zaproponuje najskuteczniejszą formę leczenia i pouczy jak w prawidłowy sposób dbać o cerę.