Zmiany skórne przy trądziku młodzieńczym

Trądzik młodzieńczy jest schorzeniem gruczołów łojowych. Pojawia się zwykle na skórze twarzy, górnej części pleców i klatki piersiowej. Dotyczy młodzieży w wieku dojrzewania i praktycznie występuje u każdego młodocianego, czasami powodując głębokie blizny i przebarwienia skórne. Trądzik to, niestety, zmora ludzi młodych, którzy w tym trudnym dla siebie okresie pragną czuć się atrakcyjni. Z powodu brzydkich krost i wykwitów na twarzy młodzież często miewa kompleksy, odczuwa nieufność, a czasem wrogość i bunt.

Trądzik młodzieńczy jest schorzeniem gruczołów łojowych. Pojawia się zwykle na skórze twarzy, górnej części pleców i klatki piersiowej. Dotyczy młodzieży w wieku dojrzewania i praktycznie występuje u każdego młodocianego, czasami powodując głębokie blizny i przebarwienia skórne. Trądzik to, niestety, zmora ludzi młodych, którzy w tym trudnym dla siebie okresie pragną czuć się atrakcyjni. Z powodu brzydkich krost i wykwitów na twarzy młodzież często miewa kompleksy, odczuwa nieufność, a czasem wrogość i bunt.

Trądzik młodzieńczy – przyczyny

Za główną przyczynę trądziku młodzieńczego uważa się nadmierną aktywność gruczołów łojowych i rogowacenie ujść mieszków włosowych. Dlatego też obok łojotokowego zapalenia skóry i trądziku różowatego trądzik młodzieńczy jest zaliczany do tzw. chorób łojotokowych. Rogowacenie ujść mieszków włosowych powoduje zatykanie przewodów, wyprowadzających łój z gruczołów. Łój zaczyna gromadzić się w przewodach, co jest pierwszym etapem następujących zmian skórnych – grudek i krost. Jeśli produkcja łoju jest nasilona, zwłaszcza u osób z cerą tłustą, pielęgnacja skóry w tym okresie wymaga szczególnej dbałości.

Zmiany skórne przy trądziku młodzieńczym powodowane są dodatkowo przez bakterie beztlenowe, które występują w gruczołach łojowych i rozkładają zalegający w porach tłuszcz. Produktem rozkładu są wolne kwasy tłuszczowe, mające silne działanie drażniące. To one przyczyniają się do objawiania się pierwszych zmian skórnych, do których należą:

• zaskórniki;
• grudki;
• krosty;
• ropne torbiele, będące efektem stanu zapalnego w skórze.  

Dużą rolę w rozwoju tej choroby łojotokowej skóry odgrywają hormony płciowe, zwłaszcza androgeny. Dlatego trądzik młodzieńczy u dojrzewających dziewczyn nasila się często bezpośrednio przed miesiączką, kiedy dochodzi do nadmiernego gromadzenia się wody i chlorku sodu w skórze. Trądzik młodzieńczy, nazywany też trądzikiem pospolitym, zależy od nadmiernej produkcji łoju, która związana z przestrojeniami hormonalnymi w organizmie, ma tendencję występować właśnie w okresie dojrzewania.  

Trądzik młodzieńczy mogą nasilać również niektóre substancje częściowo wydzielane przez gruczoły łojowe, a także preparaty powodujące podrażnienie ich ujść, np. zawierające witaminę B12, jod czy barbiturany. W rozwoju trądziku młodzieńczego często mają też swój udział bakterie z rodziny paciorkowców lub gronkowców, a także lipofilne grzyby.

Zmiany skórne

Typowymi objawami trądziku młodzieńczego są tzw. wykwity pierwotne na skórze, czyli zaskórniki. Wyróżniamy dwa typy zaskórników:

1. zaskórniki otwarte – ujścia mieszków włosowych (pory) są widoczne, wypełnione utlenioną na powierzchni keratyną, nadającą im czarny kolor;
2. zaskórniki zamknięte – ujścia mieszków włosowych są niewidoczne, a wokół nich pojawia się stan zapalny (zaczerwienienia skóry, obrzęki, ropne krosty).

Wykwity skórne, krosty i grudki występują zazwyczaj na twarzy w tzw. strefie T, czyli na czole, nosie i brodzie, a także na klatce piersiowej oraz na plecach między łopatkami.

Odmiany trądziku a zmiany skórne

Istnieje kilka rodzajów trądziku młodzieńczego, od których zależy przebieg choroby oraz stopień nasilenia objawów. Wyróżnia się następujące postacie trądziku młodzieńczego:

• zaskórnikowy – przy tym typie trądziku młodzieńczego przeważają zaskórniki otwarte; czasami pojawia się stan zapalny, ale jest on mało wyróżniony. Trądzik zaskórnikowy występuje w okresie dojrzewania i po paru latach znika samoistnie;
• grudkowo-krostkowy – oprócz zaskórników na skórze występują także krosty i grudki;
• guzkowo-cystowy – przy tym typie trądziku młodzieńczego pojawiają się zaskórniki, zapalne guzy i guzki, które tworzą często kanały i ropne podskórne przetoki. Ta postać trądziku pozostawia po sobie zazwyczaj głębokie, jednak zanikowe blizny;
• bliznowcowy – na skórze pojawiają się wykwity ropne, zapalne guzki, przetoki. Po ustąpieniu zmian skórnych powstałe nierówne i mostkowate blizny przerastają i tworzą tzw. bliznowce;
• tzw. piorunujący – trądzik młodzieńczy o ostrym przebiegu z objawami ogólnymi, występuje wyłącznie u młodych mężczyzn. Zmianom trądzikowym towarzyszą ogólne objawy grypopodobne: gorączka, bóle stawów, złe samopoczucie, podwyższona liczba białych krwinek;
• martwiczy – występuje na skórze głowy. W tej postaci trądziku młodzieńczego zmiany skórne ulegają martwicy i goją się z pozostawieniem wciągniętej blizny.

Trądzik może się pojawić również na skutek działania czynników zewnętrznych. Wówczas wyróżniamy następujące jego odmiany:

• trądzik zawodowy – kontakt z chlorem, olejami, substancjami chemicznymi, wywołującymi podrażnienie skóry;
• trądzik polekowy – występujący po stosowaniu leków, przede wszystkim kortykosteroidów, preparatów bromu, jodu, litu i hormonów adrogenowych;
• trądzik kosmetyczny – wywołany przez pudry i róże, które zatykają ujścia gruczołów łojowych i potowych. Ma głównie postać zaskórników i prosaków.